به گزارش شهر بورس، با گذشت چهار سال از آغاز اجرای طرح نهضت ملی مسکن، میزان پیشرفت فیزیکی پروژهها به حدود ۳۰ درصد رسیده است؛ آماری که نشان میدهد تحقق وعده ساخت میلیونها واحد مسکونی با چالش جدی تامین منابع مالی مواجه شده است.
بر اساس برآوردهای موجود، در صورت ادامه روند فعلی، تکمیل واحدهای وعدهدادهشده ممکن است بیش از ۱۳ سال به طول بینجامد؛ موضوعی که فاصله قابل توجهی با برنامهریزیهای اولیه دولت دارد.
رشد دستمزد و مصالح؛ افزایش قیمت تمامشده مسکن ملی
کارشناسان حوزه اقتصاد مسکن تاکید میکنند افزایش نرخ دستمزدها و جهش قیمت مصالح ساختمانی، هزینه ساخت را نسبت به زمان آغاز طرح به شکل محسوسی بالا برده است. همین مسئله باعث شده قیمت تمامشده واحدهای مسکن ملی افزایش یابد و آورده مورد نیاز متقاضیان نیز رشد کند.
در شرایطی که بخشی از هزینه ساخت بر عهده خانوارهاست، طولانی شدن پروژهها میتواند توان مالی متقاضیان را بهشدت کاهش دهد و حتی برخی را از ادامه مشارکت منصرف کند.
اتکای دولت به بودجه عمومی؛ پاشنه آشیل طرح
به گفته کارشناسان، یکی از اصلیترین موانع پیش روی نهضت ملی مسکن، اتکای گسترده به منابع عمومی دولت است. در حالی که سازوکارهایی همچون صندوق حمایت از مسکن برای تامین مالی پروژهها پیشبینی شده بود، این مدلها بهطور کامل اجرایی نشدهاند.
همچنین بانکهایی که موظف به تامین بخشی از منابع ساخت بودند، به تعهدات خود عمل نکردهاند؛ مسئلهای که روند اجرای پروژهها را کند کرده است.
راهکار پیشنهادی؛ ورود بازار سرمایه و بخش خصوصی
برخی تحلیلگران اقتصادی معتقدند دولت ناچار است برای عبور از بحران تامین مالی، از ظرفیت بازار سرمایه و سرمایههای خرد بهره بگیرد. استفاده از ابزارهای بورسی، تعریف پروژههای مشخص انبوهسازی و ایجاد بستر مشارکت بخش خصوصی میتواند بخشی از منابع مورد نیاز را تامین کند.
به باور کارشناسان، دولت در این مسیر باید نقش تسهیلگر ایفا کند؛ به این معنا که با طراحی یک مدل شفاف و قابل اتکا، زمینه جذب سرمایه و همکاری انبوهسازان را فراهم سازد، بدون آنکه مداخله مستقیم در بازارهای موازی داشته باشد.
بازار مسکن؛ سرمایهگذاری دیر بازده اما کمریسک
از نگاه فعالان این حوزه، اگرچه بازار مسکن ممکن است بازدهی کوتاهمدت نداشته باشد، اما در مقایسه با بازارهای پرنوسان مانند ارز و طلا، ریسک کمتری دارد. همین ویژگی میتواند به عنوان نقطه قوت برای جذب سرمایههای خرد به پروژههای ساختوساز مطرح شود.
خطر کاهش توان مالی خانوارها
طولانی شدن پروژههای نهضت ملی مسکن نهتنها هزینه ساخت را افزایش میدهد، بلکه فشار مضاعفی بر متقاضیان وارد میکند. با رشد مداوم قیمتها در اقتصاد، آورده خانوارها افزایش یافته و احتمال انصراف برخی متقاضیان بیشتر میشود.
در چنین شرایطی، طراحی یک سازوکار پایدار و متنوع برای تامین منابع مالی، ضرورتی اجتنابناپذیر برای موفقیت این طرح ملی به شمار میرود؛ در غیر این صورت، شکاف میان وعدهها و واقعیتهای اجرایی بیش از پیش افزایش خواهد یافت.
منبع: تجارت نیوز
