به گزارش شهر بورس، آمار جدید منتشر شده توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، تصویر روشنی از نحوه توزیع تسهیلات بانکی در طول سال 1404 ارائه می‌دهد. بر اساس این گزارش، از مجموع 105,783.1 هزار میلیارد ریال تسهیلات پرداختی توسط بانک‌ها در این سال، سهم قابل توجهی به صاحبان کسب‌وکار (اشخاص حقوقی و غیرحقوقی) اختصاص یافته و تنها بخش کوچکی از این منابع مالی به مصرف‌کنندگان نهایی، یعنی خانوارها، رسیده است.

توزیع نابرابر منابع: 75% برای بنگاه‌ها، 25% برای خانوار

جزئیات آمار نشان می‌دهد که در 12 ماهه سال 1404، مبلغ 79,269.8 هزار میلیارد ریال معادل 74.9 درصد از کل تسهیلات پرداختی، به صاحبان کسب‌وکار تعلق گرفته است. در مقابل، سهم مصرف‌کنندگان نهایی (خانوار) تنها 26,513.3 هزار میلیارد ریال بوده که معادل 25.1 درصد از کل تسهیلات را شامل می‌شود. این ارقام، حاکی از تمرکز سیاست‌های اعتباری بانک‌ها بر حمایت از بخش تولید و کسب‌وکارها در سال گذشته است.

سرمایه در گردش؛ اولویت اصلی بانک‌ها برای بنگاه‌ها

تحلیل جدول‌های مربوط به اهداف دریافت تسهیلات، اولویت‌دهی بانک‌ها را بیش از پیش آشکار می‌سازد. در میان تسهیلات پرداختی به صاحبان کسب‌وکار، سهم تسهیلات در قالب سرمایه در گردش مبلغ 64,703.4 هزار میلیارد ریال بوده که 81.6 درصد از کل تسهیلات اعطایی به این بخش را تشکیل می‌دهد. این موضوع نشان می‌دهد که تمرکز اصلی بانک‌ها بر تأمین نقدینگی مورد نیاز واحدهای تولیدی و خدماتی برای فعالیت‌های جاری بوده است.

وام‌های خرید کالا؛ بخش عمده تسهیلات خانوار

در سوی دیگر، سهم تسهیلات پرداختی به خانوارها عمدتاً در قالب خرید کالای شخصی صورت گرفته است. مبلغ 11,643.1 هزار میلیارد ریال معادل 43.9 درصد از کل تسهیلات پرداختی به مصرف‌کنندگان نهایی، صرف خرید کالای شخصی شده است. این رقم، نشان‌دهنده نقش تسهیلات بانکی در تحریک تقاضای مصرفی خانوارها است، هرچند که مجموع این تسهیلات در مقایسه با سهم بنگاه‌ها بسیار کمتر است.

توجه ویژه به صنعت و معدن؛ تخصیص 45.4% از سرمایه در گردش

بخش صنعت و معدن، از جمله حوزه‌هایی بوده که توجه ویژه‌ای در تخصیص تسهیلات داشته است. در 12 ماهه سال 1404، سهم تسهیلات پرداختی بابت تأمین سرمایه در گردش این بخش، معادل 29,366.0 هزار میلیارد ریال بوده است. این رقم، 45.4 درصد از کل منابع تخصیص یافته به سرمایه در گردش در تمامی بخش‌های اقتصادی را به خود اختصاص داده است. بخش قابل توجهی از کل تسهیلات پرداختی به صنعت و معدن (86.8 درصد) نیز صرف تأمین سرمایه در گردش شده که بر اولویت‌دهی به این حوزه تأکید دارد.

تسهیلات خرد؛ سهم 22.3 درصدی و افزایش جزئی سهم خانوار

در مجموع، مبلغ 22,734.0 هزار میلیارد ریال معادل 21.5 درصد از کل تسهیلات پرداختی در دوره مورد نظر، به صورت تسهیلات خرد (کمتر از 3000 میلیون ریال) اعطا شده است. با احتساب 1,124.2 هزار میلیارد ریال تسهیلات در قالب کارت‌های اعتباری، کل تسهیلات پرداختی خرد به 23,858.2 هزار میلیارد ریال می‌رسد که معادل 22.3 درصد کل تسهیلات پرداختی است. از آنجایی که تسهیلات کارت اعتباری عمدتاً به بخش خانوار پرداخت می‌شود، سهم بخش خانوار از 25.1 درصد به 25.9 درصد افزایش می‌یابد.

نگرانی از تورم و راهکارهای پیشنهادی بانک مرکزی

بانک مرکزی در این گزارش بر لزوم توجه به ملاحظات کنترل تورم و مدیریت فشار تقاضای کل در اقتصاد تأکید کرده است. این نهاد همچنین پیشنهاداتی را برای بهبود وضعیت ارائه کرده است، از جمله: افزایش توان مالی بانک‌ها از طریق افزایش سرمایه و کفایت سرمایه، کاهش تسهیلات غیرجاری، افزایش بهره‌وری بانک‌ها در تأمین سرمایه در گردش تولیدی، پرهیز از فشارهای مضاعف بر دارایی بانک‌ها و ترغیب بنگاه‌های تولیدی به استفاده از بازار سرمایه برای تأمین مالی طرح‌های اقتصادی.

منبع: تسنیم