به گزارش شهر بورس، همزمان با اوجگیری انتظارات تورمی در بهمنماه، سیگنالهای جدیدی درباره تغییر در مدل پرداخت یارانههای نقدی مخابره شده است. رئیسجمهور با اشاره به لزوم برقراری عدالت در توزیع منابع، از استراتژی جدید دولت برای حمایت از قدرت خرید دهکهای پایین در سال آینده پردهبرداری کرد.
مسعود پزشکیان در جدیدترین اظهارات خود تاکید کرد که یارانه نقدی نباید به یک رقم ثابت و فرسوده تبدیل شود، بلکه باید متناسب با نرخ تورم سالانه اصلاح گردد. وی با رد شایعه حذف یارانهها، از «بازتوزیع» هوشمندانه منابع به نفع اقشار آسیبپذیر به عنوان اولویت اصلی دولت یاد کرد.
تحلیل بودجهای؛ یارانه تورمی چه تغییری در معیشت ایجاد میکند؟
۱. پایان عصر یارانههای ثابت:
یکی از بزرگترین چالشهای اقتصادی سالهای اخیر، ثابت ماندن مبلغ یارانه در مقابل تورمهای دو رقمی بوده است. وعده رئیسجمهور برای «اصلاح متناسب با تورم» به این معناست که دولت قصد دارد قدرت خرید یارانهبگیران را در برابر نوسانات بازار (مثل جهشهای اخیر ارز در بهمن ۱۴۰۴) بیمه کند. این رویکرد میتواند مانع از سقوط خانوارها به دهکهای پایینتر شود.
۲. بازتوزیع به جای حذف:
پزشکیان صراحتاً اعلام کرد که مدل قبلی پرداخت یارانه، نفع چندانی برای دهکهای پایین نداشت چرا که منابع بهصورت غیرهدفمند توزیع میشد. در مدل جدید، شناسایی دقیق دهکها از طریق پایگاه اطلاعات رفاهی ایرانیان، این امکان را به دولت میدهد تا سهم اقشار ضعیف را افزایش داده و حباب برخورداری دهکهای بالا از یارانههای پنهان را تخلیه کند.
۳. پیوند یارانه با کالابرگ:
دولت قصد دارد از ۱۵ بهمنماه، طرح جدید کالابرگ را با غافلگیریهای جدیدی فعال کند. به نظر میرسد بخشی از اصلاح یارانهها در قالب اعتبار خرید کالا اعمال خواهد شد تا نقدینگی ناشی از یارانه، خود باعث تشدید تورم در بازار نشود.
جدول تغییرات احتمالی و شاخصهای معیشتی (۱۱ بهمن ۱۴۰۴)
| موضوع | وضعیت فعلی | رویکرد جدید (۱۴۰۵) |
| مبنای محاسبه یارانه | رقم ثابت | نرخ تورم سالانه |
| هدفگذاری توزیع | عمومی (۳۰۰ و ۴۰۰ تومان) | تمرکز بر دهکهای ۱ تا ۵ |
| مدل پرداخت | نقدی صرف | ترکیبی (نقدی + کالابرگ) |
| سقف حقوق کارمندان | – | ۱۳۰ میلیون تومان (پیشبینی) |
پیشبینی روند آتی؛ منتظر افزایش یارانه باشیم؟
اگرچه رئیسجمهور از اصلاح مبالغ سخن گفته است، اما تحقق این وعده به منابع پایدار در بودجه سال آینده بستگی دارد. کارشناسان معتقدند با توجه به سیگنالهای ارسالی، احتمال افزایش ۳۰ تا ۴۰ درصدی مبالغ یارانه برای دهکهای پایین در فروردین ۱۴۰۵ بسیار بالاست. فعلاً برای بهمن و اسفند، مبالغ طبق روال سابق و بدون تغییر واریز خواهد شد، اما از ۱۵ بهمن باید منتظر تغییرات در بخش کالابرگ بود.
