به گزارش شهر بورس، رشد قیمت دلار در ماههای اخیر و صعود این اسکناس به کانالهای بالاتر، بار دیگر بازار ارز را به یکی از مهمترین محورهای توجه فعالان اقتصادی تبدیل کرده است. این در حالی است که بانک مرکزی با معرفی مجموعهای از ابزارهای نوین مالی، تلاش دارد نوسانات بازار ارز را کنترل کرده و به سمت اجرای نرخ شناور مدیریتشده حرکت کند.
در همین راستا، سیاستگذار پولی مجموعهای از راهکارها از جمله تعمیق بازار اسکناس، راهاندازی صندوقهای درآمد ثابت ارزی و صندوق پروژه ارزی، توسعه اوراق سلف و گواهی ارزی و همچنین فعالسازی بازار آتی ارز و گواهی سپرده ریالی ارز را بهعنوان ابزارهای جدید مدیریت بازار معرفی کرده است. هدف از بهکارگیری این ابزارها، کاهش دامنه نوسانات و ایجاد ثبات نسبی در بازار ارز عنوان میشود.
با این حال، بررسی روند معاملات نشان میدهد قیمت دلار در بازار آزاد همچنان در سطوح بالایی نوسان دارد و این پرسش مطرح است که چرا با وجود اعلام این سیاستها، بازار ارز به ثبات پایدار نرسیده است.
ابهام متغیرهای کلان، عامل ماندگاری قیمت دلار در سطوح بالا
در این زمینه، حمیدرضا جیهانی، کارشناس بازارهای مالی، با اشاره به شرایط فعلی بازار ارز معتقد است بازار بیش از آنکه به ابزارهای مالی واکنش نشان دهد، تحت تأثیر انتظارات و فضای نااطمینانی قرار دارد. به گفته او، معرفی ابزارهایی مانند صندوقهای ارزی، اوراق سلف ارزی یا بازار آتی، در ذات خود اقدامات مثبتی محسوب میشوند، اما نباید انتظار داشت اثر این سیاستها در کوتاهمدت بهطور کامل در قیمت دلار منعکس شود.
این کارشناس اقتصادی تأکید میکند در شرایطی که متغیرهای سیاسی، امنیتی و بودجهای برای فعالان اقتصادی شفاف نیست، بازار وارد فاز احتیاطی میشود و همین موضوع باعث میشود قیمت دلار حتی بدون تغییر جدی در عوامل بنیادی، در سطوح بالا باقی بماند.
نقش رفتارهای هیجانی در تشدید نوسانات ارزی
جیهانی با اشاره به نقش اقتصاد رفتاری در تحولات اخیر بازار ارز، عنوان میکند بخش قابل توجهی از نوسانات دلار ریشه رفتاری دارد. به گفته او، معاملهگران کوتاهمدت و سفتهبازان تلاش میکنند از فضای خبری و انتظارات تورمی استفاده کنند و همین رفتارها دامنه نوسانات قیمت دلار را بزرگتر از واقعیتهای اقتصادی نشان میدهد.
نرخ شناور مدیریتشده بدون اعتماد، موفق نمیشود
این کارشناس بازارهای مالی در ادامه، موفقیت سیاست نرخ شناور مدیریتشده را منوط به افزایش عمق بازار و اعتماد فعالان اقتصادی میداند. به اعتقاد او، فعالسازی واقعی بازار آتی ارز، گواهی سپرده ریالی ارز و صندوقهای ارزی میتواند امکان مدیریت نوسانات را بدون مداخله مستقیم و دستوری برای بانک مرکزی فراهم کند؛ اما اجرای مؤثر این ابزارها نیازمند زمان و اعتمادسازی است.
وی تأکید میکند تا زمانی که فعالان اقتصادی به پایداری سیاستها اطمینان نکنند، واکنش بازار محتاطانه خواهد بود و کاهش نوسانات بهصورت تدریجی اتفاق میافتد.
شکاف قیمتی و تداوم انگیزههای سفتهبازی
جیهانی همچنین به فاصله میان نرخهای رسمی و قیمت بازار آزاد اشاره کرده و معتقد است این شکاف قیمتی، همچنان انگیزههای سفتهبازانه را در بازار ارز حفظ میکند. به گفته او، تا زمانی که این فاصله به شکل معناداری کاهش پیدا نکند، انتظار آرامش کامل در بازار آزاد چندان واقعبینانه نیست.
چشمانداز بازار ارز در ماههای آینده
این تحلیلگر بازارهای مالی با اشاره به چشمانداز کوتاهمدت دلار، تأکید میکند در صورت نبود شوکهای ژئوپلیتیک جدید یا تصمیمات ناگهانی در حوزه سیاستگذاری، احتمال جهشهای شدید و عبور پایدار دلار از سقفهای قیمتی منطقی پایین است. به باور او، ممکن است در مقاطعی مانند زمان تسویههای ارزی شرکتها یا بررسی بودجه، نوسانات مقطعی رخ دهد، اما در مجموع با عملیاتی شدن ابزارهای اعلامشده از سوی بانک مرکزی، دامنه نوسانات قیمت دلار قابل کنترل خواهد بود.
منبع: تجارتنیوز
