به گزارش شهر بورس، مقایسه بازارهای مالی بسیار حائز اهمیت است. چون بازارهای مختلف بر اساس شرایط کلان اقتصادی و تنشهای سیاسی بازدهی متفاوتی خواهند داشت. از سوی دیگر، بازار مناسب برای سرمایهگذاری بازاری نیست که فقط بازدهی بهتری داشته باشد، بلکه بازار مناسب، در کنار سود بالا باید ثبات بالاتری نیز داشته باشد.
تعریف بازارهای مالی مختلف در ایران
در فضای اقتصادی ایران بازارهای مختلفی برای سرمایهگذاری وجود دارند. هرکدام از این بازارها بر اساس شرایط اقتصادی بازدهیهای متفاوتی خواهند داشت. این بازارها شامل بورس و صندوقهای سرمایهگذاری، بازار طلا و سکه، بازار ارز، بازار مسکن و سپردهگذاری در بانک و اوراق با درآمد ثابت است.
بورس و صندوقهای سرمایهگذاری
بورس اوراق بهادار متنوعترین بازار مالی در ایران است. این بازار از شرکتهای مختلفی تشکیل شده است. شرکتهایی که در این بازار پذیرفته شدهاند، در بخش خاصی از صنعت کشور فعالیت دارند. از این رو افرادی که تمایل به سرمایهگذاری در بخش مشخصی از بازار را دارند میتوانند در این بازار سرمایهگذاری کنند.
افرادی که دانش اقتصادی بالایی دارند، میتوانند بصورت مستقیم در این بازار سرمایهگذاری کنند. البته بازار سهام شرایطی را فراهم کرده است که تمام افراد جامعه بتوانند حتی بدون دانش اقتصادی و معاملاتی در این بازار فعالیت داشته باشند. صندوقهای سرمایهگذاری یک روش سرمایهگذاری غیر مستقیم در بورس هستند. یعنی سرمایهگذاران بجای خرید مستقیم سهام، در این صندوقها سرمایهگذاری میکنند.
اهمیت سرمایهگذاری در صندوقها بنا به دو دلیل اصلی است. دلیل اول؛ سرمایهگذاری در صندوقها به دانش اقتصادی و معاملاتی نیاز ندارد، یعنی هر فردی در جامعه میتواند در این صندوقها سرمایهگذاری کند. چون صندوقهای سرمایهگذاری مدیریت حرفهای دارند. مدیر صندوق فردی است که دانش اقتصادی بالایی دارد و سبد دارایی صندوق را انتخاب میکند. دلیل دوم؛ صندوقهای سرمایهگذاری بسیار متنوع هستند و هر نوع از صندوقهای سرمایهگذاری سبد دارایی متفاوتی دارند.
بازار طلا و سکه
بازار طلا و سکه جزو جذابترین بازارها برای سرمایهگذاری در شرایط تورمی هستند. بازار طلا در شرایطی که تورم در کشور وجود داشته باشد، به دلیل مازاد تقاضا رشد بالاتری از تورم خواهد داشت. از این رو سرمایهگذاران برای اینکه بتوانند در شرایط نا اطمینانی، پناهگاه امنی برای داراییهای خود پیدا کنند، در این بازار سرمایهگذاری میکنند. از سوی دیگر بازار طلا به شدت به قیمت ارز در بازار آزاد وابسته است. یعنی با افزایش یا کاهش قیمت ارز در بازار، قیمت طلا همراستا با آن رشد یا کاهش پیدا خواهد کرد.
بازار ارز (دلار، یورو و…)
بازار ارز، از دیگر بازارهای مالی است که سرمایهگذاران ایرانی علاقه زیادی به سرمایهگذاری در آن دارند. بازار ارز از زمان اعمال تحریمهای بانکی و نفتی بر ایران رونق زیادی گرفته است. چون منبع اصلی تامین ارز در کشور فروش نفت و میعانات گازی است. از این رو با اجرای تحریمها بر ایران، تقاضا برای ارز رشد چشمگیری پیدا کرد. اگرچه ارزهای زیادی در بازار آزاد معامله میشوند، اما حجم نقدینگی که در دلار وجود دارد بسیار بالاتر از سایر ارزهای معتبر است.
بازار مسکن
بازار مسکن نسبت به سایر بازارهای دیگر، حجم نقدینگی بالاتری را به خود اختصاص داده است. در سالهای گذشته به دلیل تورم، قیمت مسکن رشد چشمگیری پیدا کرده است. از این رو ورود به این بازار برای اکثریت جامعه غیر ممکن شده است. چون خرید مسکن به سرمایهی اولیهی بسیار بالایی نیاز دارد. مسکن بازاری است که نسبت به سایر بازارهای مالی نقد شوندگی بسیار کمتری دارد، اما این بازار برای سرمایهگذاری بلند مدت میتواند گزینه جذابی باشد.
سپرده بانکی و اوراق با درآمد ثابت
سپردهگذاری در بانک و خرید اوراق با درآمد ثابت، امنترین روش سرمایهگذاری در ایران است. این بازارها سودی سالانهی ثابتی دارند و در برابر نوسانات قیمتی بازار مصون هستند. چنین بازارهایی برای افرادی که شخصیت سرمایهگذاری ریسک گریزی دارند مناسب هستند، چون این سرمایهگذاران تمایل دارند از دارایی خود سود مستمر و بدون ریسک دریافت کنند.
مقایسه بازدهی هر بازار در ۵ سال اخیر
بازارهای مالی در سالهای گذشته بازدهی متفاوتی را تجربه کردهاند. در بازه زمانی پنج ساله منتهی به آبان ماه 1404 بازار طلا بالاترین بازدهی را کسب کرده است. طلای 18 عیار در این بازه زمانی پنج ساله توانسته است رشد 919.7 درصدی داشته باشد. اما بازارهای مورد بررسی مانند مسکن، دلار و بورس در این بازه زمانی مورد بررسی نتوانستهاند به اندازهی تورم رشد داشته باشند. در نتیجه، افرادی که در پنج سال گذشته در دلار، مسکن و بورس سرمایهگذاری کرده باشند، نتوانستهاند قدرت خرید خود را حفظ کنند. چون در این بازه پنج ساله تورم 437.5 درصد رشد داشته است. اما این بازارها بازدهی کمتری نسبت به تورم داشتهاند.
مقایسه بازارها از نظر فرصت ها و ریسک ها
بازارهای مالی افزون بر اینکه بازدهی متفاوتی دارند، ریسک سرمایهگذاری در آنها نیز بسیار متفاوت است.
بورس و صندوقهای سرمایهگذاری
بورس اوراق بهادار و صندوقهای سهامی نسبت به سایر بازارهای مالی ریسک سرمایهگذاری بالاتری دارند. زیرا این بازار نسبت به اخبار اقتصادی و سیاسی سریع واکنش نشان میدهد و در کوتاه مدت ممکن است نوسانات قیمتی زیادی را تجربه کند. زمانی که تنشهای اقتصادی و سیاسی کاهش پیدا کند، بازار سهام نسبت به سایر بازارهای سرمایهگذاری پتانسیل سودآوری بالاتری دارد.
بازار طلا و سکه
بازار طلا با وجود اینکه ریسک کمتری نسبت به بازار سهام دارد، اما همچنان یک گزینهی با ریسک متوسط محسوب میشود. سرمایهگذاری در بازار طلا در شرایط وجود تورم و نااطمینانی اقتصادی و سیاسی از لحاظ اقتصادی عاقلانهترین کار است. چون در چنین شرایطی این بازار نسبت به سایر بازارهای سرمایهگذاری بازدهی بالاتری را کسب میکند.
بازار ارز (دلار، یورو و…)
بازار ارز به عنوان محرک سایر بازارها از آن یاد میشود. این بازار ریسک بالاتری نسبت به طلا دارد. اما بررسی دادههای قیمتی بازار ارز نشان میدهد که این بازار در میان مدت نتوانسته است قدرت خرید سرمایهگذاران را حفظ کند.
بازار مسکن
بازار مسکن، از لحاظ ریسک سرمایهگذاری، در پایینترین حد قرار دارد. چون این بازار نسبت به اخبار اقتصادی و سیاسی کمترین واکنش را نشان میدهد. اما این بازار برای افرادی که قصد نوسانگیری دارند، گزینه خوبی نیست. چو نسبت به بازارهای رقیب کمترین میزان نقد شوندگی را دارد.
سپرده بانکی و اوراق با درآمد ثابت
سپردهی بانکی و اوراق بادرآمد ثابت، نه تنها ریسک سرمایهگذاری بسیار اندکی دارند، بلکه سود مشخص سالانهای نیز به آنها تعلق میگیرد. این بازارها نسبت به نوسان قیمتی سایر بازارها، بیتفاوت هستند. از این رو شرایط اقتصادی و سیاسی تاثیری بر سودآوری این دو بازار ندارد.
جمعبندی: کدام بازار در نهایت سود بیشتری میدهد؟
سوددهی بازارهای سرمایهگذاری به شرایط اقتصادی و سیاسی وابسته است. اگر فضای اقتصادی درگیر تورم و رشد نقدینگی باشد، بازار طلا نسبت به سایر بازارهای سرمایهگذاری رشد بالاتری را تجربه میکند. اما در شرایط رفع تنش اقتصادی، پتانسل سودآوری بازار سهام بسیار بالاتر از بازارهای دیگر است.
