به گزارش شهر بورس، جهش کمسابقه بهای سکه و طلا در ماههای اخیر، فقط به بزرگتر شدن اعداد روی تابلوهای قیمت محدود نمانده و تبعات پنهانتری را نیز بهدنبال داشته است؛ تبعاتی که امروز به شکل افزایش نگرانکننده جعل و تقلب در بازار سکه و طلای آبشده خودنمایی میکند. پدیدهای آرام اما خزنده که سرمایههای خرد مردم را نشانه گرفته و اعتماد عمومی به یکی از سنتیترین بازارهای سرمایهگذاری را در معرض تهدید قرار داده است.
همزمان با ورود قیمت سکه تمام بهار آزادی به کانال ۱۴۱ میلیون تومان، بازار بیش از گذشته به میدان فعالیت سوداگرانی تبدیل شده که از هیجان خرید، ناآگاهی بخشی از متقاضیان و عطش حفظ ارزش دارایی سوءاستفاده میکنند. ترکیب انتظارات تورمی، افت قدرت خرید و افزایش تقاضای سرمایهای، فضایی ایجاد کرده که تخلف در آن بهسرعت در حال گسترش است.
مشاهدات میدانی از بازار تهران حاکی از آن است که همزمان با هجوم خریداران غیرحرفهای، شیوههای تقلب نیز پیچیدهتر شدهاند؛ بهگونهای که تشخیص سکه یا طلای غیراصل، حتی برای برخی فعالان صنفی نیز ساده نیست و در بسیاری موارد، خریدار تنها پس از انجام معامله متوجه زیان خود میشود.
یکی از مصادیق تازه این روند، عرضه سکههای غیربانکی ساختهشده از مواد غیرفلزی و حتی پلاستیک فشرده است. این سکهها با قالبگیری دقیق و شبیهسازی جزئیات ظاهری، از نظر رنگ، وزن ظاهری و نقش، شباهت زیادی به نمونههای بانکی دارند. به گفته فعالان بازار، در بسیاری از موارد تنها تفاوت این سکهها با نمونه اصل، صدای غیرعادی آنها هنگام برخورد با سطح سخت است؛ نشانهای که در خریدهای روزمره معمولاً مورد توجه خریداران قرار نمیگیرد.
در کنار این موضوع، رواج سکههای ضربدستی در بستهبندیهای بهظاهر معتبر نیز به نگرانیها دامن زده است. بررسیها در محدوده خیابان جمهوری و بازار زرگرها نشان میدهد بخشی از این سکهها در وکیومهایی عرضه میشوند که به هولوگرام و برچسبهای شبهاستاندارد مجهز هستند؛ بستهبندیهایی که حتی پس از باز شدن هم الزاماً آثار مشخصی از دستکاری به جا نمیگذارند و تشخیص اصالت را برای خریدار عادی دشوارتر میکنند.
کارشناسان صنفی معتقدند مسئله اصلی آنجاست که این سکهها خارج از چرخه رسمی ضرب و با قالبهای غیراستاندارد تولید میشوند، اما با ظاهری حرفهای وارد بازار میشوند؛ فرآیندی که مرز میان سکه بانکی و غیربانکی را برای خریداران غیرمتخصص عملاً از بین برده است.
هشدار اتحادیه طلا و جواهر به خریداران سکه
در همین زمینه، نادر بذرافشان، رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران، پیشتر از افزایش محسوس شکایات مردمی خبر داده و تأکید کرده بود که بخش عمده این پروندهها به خرید از واحدهای فاقد مجوز و فروشندگان فعال در بازارهای غیررسمی، بهویژه شبکههای اجتماعی، بازمیگردد. به گفته او، جهش شدید قیمتها باعث شده سکههای غیربانکی و فاقد استاندارد، بیش از گذشته در معاملات دستبهدست شوند.
بذرافشان با هشدار نسبت به عادی شدن این تخلفات، بر لزوم خرید سکه تنها از واحدهای دارای مجوز تأکید کرده و یادآور شده است که وکیوم، هولوگرام و حتی تراکنش پرداخت باید همگی به نام همان واحد صنفی باشد؛ چرا که هرگونه مغایرت در این موارد، ریسک تقلب را بهطور جدی افزایش میدهد.
تحلیل شرایط بازار نشان میدهد آنچه امروز در بازار طلا و سکه جریان دارد، حاصل همزمان سه عامل است: رشد شتابان قیمتها، افزایش تقاضای سرمایهای بدون دانش تخصصی و ضعف نظارت بر معاملات غیررسمی. این ترکیب، بستر مناسبی برای فعالیت شبکههای سودجو فراهم کرده است.
در این میان، بازار طلای آبشده نیز که از نگاه برخی خریداران گزینهای کمهزینهتر برای سرمایهگذاری تلقی میشود، به یکی از کانونهای اصلی تخلف تبدیل شده است. به گفته کارشناسان، امکان دستکاری در عیار و ترکیب فلز در این بازار بالاست و خرید بدون فاکتور رسمی یا از واحدهای فاقد مجوز، عملاً خریدار را در معرض زیان قطعی قرار میدهد.
ادامه این روند، در صورت بیتوجهی نهادهای ناظر، میتواند به فرسایش تدریجی اعتماد عمومی به بازار طلا و سکه منجر شود؛ بازاری که سالها نقش پناهگاه سنتی حفظ ارزش دارایی خانوارها را ایفا کرده است. از همین رو، به مردم توصیه میشود خرید خود را از مسیرهای رسمی همچون حراجها و پیشفروشهای بانک مرکزی یا سکهفروشیهای معتبر و دارای مجوز انجام دهند.
در نهایت، در شرایطی که قیمتها به سطوح بیسابقه نزدیک شدهاند، افزایش نظارت میدانی، برخورد قاطع با شبکههای غیرمجاز و ارتقای آگاهی عمومی دیگر صرفاً یک توصیه نیست؛ بلکه ضرورتی فوری برای صیانت از داراییهای مردم به شمار میرود.
