به گزارش شهر بورس، «اضطراب معیشتی» یا Livelihood Anxiety به نوعی نگرانی مزمن و فشار روانی ناشی از بی‌ثباتی اقتصادی و ناامنی در تأمین نیازهای اساسی زندگی مانند خوراک، درآمد و سرپناه گفته می‌شود. این پدیده در چارچوب نظریه «معیشت پایدار» تعریف می‌شود؛ جایی که معیشت حاصل ترکیبی از دارایی‌های انسانی، مالی، طبیعی، اجتماعی و فیزیکی و توانایی افراد برای مقابله با شوک‌های اقتصادی است.

تحقیقات جدید نشان می‌دهد اضطراب معیشتی، به‌ویژه در جوامع در معرض نوسانات اقتصادی، می‌تواند به اختلالات شناختی همچون کاهش تمرکز، ضعف حافظه کاری و افزایش آسیب‌پذیری روانی منجر شود.

بر پایه یک پژوهش دانشگاهی، افزایش مداوم نرخ تورم و افت قدرت خرید خانوارها از مهم‌ترین عوامل بروز آسیب‌های معیشتی در کشورهای مختلف به شمار می‌رود. تورم به عنوان یک شوک اقتصادی تکرارشونده، با افزایش هزینه‌های زندگی، استرس مالی را تشدید کرده و احساس ناامنی روانی را در میان شهروندان گسترش می‌دهد.

تایج پژوهش‌ها حاکی است در کشورهایی با تورم بالا، خطر بروز اضطراب عمومی و افسردگی در سطح جامعه افزایش می‌یابد. با این حال، اثر تورم بر اضطراب میان دهک‌های درآمدی یکسان نیست. برای نمونه، خانوارهای کم‌درآمد در مواجهه با تورم به اتخاذ راهبردهای بحران‌محور، مانند فروش دارایی‌ها، روی می‌آورند؛ امری که خود به تشدید چرخه ناامنی اقتصادی و روانی منجر می‌شود. این گروه‌ها معمولاً به دلیل توان مالی کمتر، در برابر شوک‌های تورمی مقاومت پایین‌تری دارند و بیشتر در معرض اضطراب معیشتی قرار می‌گیرند.

کارشناسان معتقدند راهکار کنترل این بحران، تنها در مهار تورم خلاصه نمی‌شود؛ بلکه باید برنامه‌های اقتصادی با رویکردهای روانی و اجتماعی تلفیق شوند. ادغام سیاست‌های تأمین معیشت با طرح‌های حمایت از سلامت روان، آموزش مهارت‌های شغلی و تسهیل دسترسی به منابع مالی می‌تواند میزان استرس را تا ۳۰ درصد به‌طور مستقیم و تا ۷۰ درصد به شکل غیرمستقیم از طریق کاهش ناامنی غذایی کاهش دهد.

دولت‌ها باید همزمان با تقویت قدرت خرید مردم، بر ارتقای تاب‌آوری روانی جامعه نیز تمرکز کنند. ارائه آموزش‌های مهارتی به گروه‌های کم‌درآمد این اطمینان را می‌دهد که حتی در شرایط از دست رفتن بخشی از دارایی‌ها، توان بازسازی اقتصادی خود را حفظ کنند.

سیاست‌های مکمل همچون یارانه‌های هدفمند، بیمه بیکاری، حمایت اجتماعی از اقشار آسیب‌پذیر و برنامه‌های ضدتورمی نیز می‌تواند نقش قابل‌توجهی در کاهش اضطراب اقتصادی ایفا کند.

از سوی دیگر، نهادینه کردن فرهنگ پس‌انداز—even در مقیاس‌های کوچک—و تنوع‌بخشی به منابع درآمدی خانوارها از مهم‌ترین راهبردهای پایدار برای کاهش استرس معیشتی محسوب می‌شود. وقتی درآمد خانوار به بیش از یک منبع وابسته باشد، تاب‌آوری اقتصادی و روانی افراد در برابر بحران‌های تورمی به شکل چشمگیری افزایش می‌یابد.

در نهایت، کاهش اضطراب معیشتی تنها با کنترل نرخ تورم امکان‌پذیر نیست؛ بلکه نیازمند سیاست‌های جامع و هم‌زمان در حوزه‌های اقتصادی، اجتماعی و روانی است تا جامعه از فرسایش روانی ناشی از بی‌ثباتی اقتصادی در امان بماند.

منبع: اطلاعات آنلاین