به گزارش شهر بورس، تلفات برق در ایران در حال حاضر حدود ۱۱ درصد برآورد میشود؛ عددی که با وجود وسعت جغرافیایی کشور و گستردگی شبکه، در مقایسه با میانگین جهانی و کشورهای منطقه در وضعیت مطلوبی قرار دارد و طبق بررسی طی ۱۰ سال گذشته میزان تلفات برق در کشور حدود پنج درصد کاهش یافته و برنامهریزیها برای رساندن آن به زیر ۸.۵ درصد تا پایان برنامه هفتم توسعه ادامه دارد.
کارشناسان صنعت برق با اشاره به تعریف تلفات برق به معنای اختلاف میان میزان برقی که در نیروگاهها تولید میشود و برقی که در نهایت به دست مصرفکننده میرسد خاطرنشان کردند: این تلفات به دو دسته فنی و غیرفنی تقسیم میشود.
متخصصان بخش انرژی با تأکید بر اینکه تلفات فنی ناشی از مقاومت طبیعی سیمها، اتصالات و تجهیزات شبکه در عبور جریان الکتریکی است توضیح دادند: در حالی که تلفات غیرفنی شامل استفاده غیرمجاز از برق، دستکاری کنتورها و خطای تجهیزات اندازهگیری میشود.
کارشناسان حوزه برق ضمن توضیح افزایش این تلفات به معنای هدررفت بخشی از انرژی تولیدشده که میتواند در ناترازی شبکه برق (یعنی فاصله میان تولید واقعی و مصرف نهایی) اثرگذار باشد گفتند: هرچه تلفات بالاتر باشد، نیروگاهها باید برق بیشتری تولید کنند تا نیاز مصرفکنندگان واقعی تأمین شود، که نتیجه آن افزایش مصرف سوخت، هزینههای تولید و فشار بر شبکه انتقال و توزیع است.
کاهش تلفات برق در شبکه ایران طی دهه گذشته
متخصصان وزارت نیرو با اشاره به کاهش چشمگیر تلفات در شبکه برق ایران خاطرنشان کردند: در دهه گذشته، میزان تلفات شبکه برق کشور کاهش محسوسی داشته است.
کارشناسان بخش انرژی با تأکید بر آمارها افزودند: تلفات در شبکه انتقال از حدود ۶ درصد به ۲.۵ درصد و در بخش توزیع از حدود ۱۶ درصد به ۹.۲ درصد رسیده است.
متخصصان صنعت برق ضمن توضیح مجموع تلفات فعلی شبکه برق ایران در حدود ۱۱ درصد برآورد میشود گفتند: رقمی که در مقایسه با بسیاری از کشورهای منطقه وضعیت مطلوبی دارد.
کارشناسان حوزه انرژی در ادامه اظهار داشتند: بر اساس برنامهریزی وزارت نیرو، این عدد باید تا پایان برنامه هفتم توسعه به کمتر از ۸.۵ درصد برسد.
متخصصان وزارت نیرو با تأکید بر استانداردهای داخلی توضیح دادند: استاندارد وزارت نیرو در شرایط ایدهآل اقتصادی و فنی نیز عددی بین ۴.۵ تا ۶ درصد را بهعنوان سطح قابل قبول تلفات در نظر گرفته است.
مقایسه میزان تلفات برق ایران با کشورهای جهان
کارشناسان جهانی انرژی با اشاره به آمارهای بینالمللی خاطرنشان کردند: بر پایه آمارهای جهانی، میانگین تلفات برق در جهان حدود ۸.۳ درصد است.
متخصصان بخش برق با تأکید بر وضعیت کشورهای توسعهیافته افزودند: کشورهای توسعهیافتهای مانند چین (۵.۵ درصد)، آمریکا (۵.۹ درصد) و فرانسه (۶.۴ درصد) در پایینترین سطح تلفات قرار دارند.
کارشناسان انرژی ضمن توضیح وضعیت کشورهای با تلفات بالا گفتند: در مقابل، عراق با بیش از ۵۰ درصد، هند با ۱۹.۴ درصد و ترکیه با ۱۴.۸ درصد از جمله کشورهایی هستند که بیشترین میزان تلفات برق را دارند.
متخصصان صنعت برق در ادامه اظهار داشتند: در این مقایسه، ایران با میانگین حدود ۱۱ درصد تلفات، وضعیتی بهتر از کشورهایی مانند ترکیه، برزیل، مکزیک و پاکستان دارد و از نظر راندمان شبکه به کشورهای توسعهیافته نزدیکتر شده است.
کارشناسان حوزه انرژی با تأکید بر مقایسههای ساختاری توضیح دادند: همچنین شبکه برق ایران از نظر وسعت، ساختار و نوع مصرف با کشور اسپانیا (۹.۶ درصد) قابل مقایسه است.
| کشور | درصد تلفات برق |
|---|---|
| چین | ۵.۵ |
| آمریکا | ۵.۹ |
| فرانسه | ۶.۴ |
| اسپانیا | ۹.۶ |
| ایران | ۱۱ |
| ترکیه | ۱۴.۸ |
| هند | ۱۹.۴ |
| عراق | بیش از ۵۰ |
چالش تلفات غیرفنی برق و عوامل افزایش آن
کارشناسان صنعت برق با اشاره به بخشی از تلفات برق کشور که ماهیت غیرفنی دارد خاطرنشان کردند: استفاده غیرمجاز از برق، دستکاری کنتورها و بهویژه استخراج غیرمجاز رمزارزها از جمله عواملی هستند که سهم این نوع تلفات را افزایش دادهاند.
متخصصان بخش انرژی با تأکید بر افزایش تلفات غیرفنی علاوه بر زیان مالی افزودند: تأثیر مستقیمی بر کیفیت خدماترسانی دارد و باعث فشار مضاعف بر شبکه میشود.
کارشناسان حوزه برق ضمن توضیح اقدامات اخیر گفتند: در سالهای اخیر با توسعه سامانههای نظارتی و اجرای طرح کنتورهای هوشمند، شناسایی این موارد سرعت گرفته است.
کارشناسان تأکید دارند: مقابله با این چالش تنها از مسیر فنی امکانپذیر نیست و نیازمند حمایتهای قانونی، همکاری نهادهای انتظامی و افزایش آگاهی عمومی است.
برنامههای وزارت نیرو برای کاهش تلفات برق ایران
متخصصان وزارت نیرو با اشاره به اقدامات اخیر خاطرنشان کردند: وزارت نیرو در سالهای اخیر مجموعهای از اقدامات فنی و ساختاری را برای کاهش تلفات برق در بخشهای تولید، انتقال و توزیع به اجرا گذاشته است.
کارشناسان بخش تولید انرژی با تأکید بر افزایش راندمان توضیح دادند: در بخش تولید، افزایش راندمان نیروگاهها از ۳۷ به ۴۴ درصد، نوسازی واحدهای فرسوده و تکمیل بخش بخار نیروگاههای سیکل ترکیبی از جمله برنامههای در دست اجراست.
متخصصان حوزه انتقال و توزیع ضمن توضیح طرحها گفتند: در بخش انتقال و توزیع نیز طرحهایی همچون کاهش طول شبکههای فشار ضعیف، جایگزینی کابلهای خودنگهدار، استفاده از هادیهای پرظرفیت، نصب خازنهای اصلاح توان و توسعه کنتورهای هوشمند دنبال میشود.
کارشناسان صنعت برق در ادامه اظهار داشتند: علاوه بر این، توسعه نیروگاههای مقیاس کوچک و استقرار آنها در نزدیکی مراکز مصرف، نقش قابلتوجهی در کاهش تلفات ناشی از انتقال برق ایفا کرده است.
موفقیتها و راهکارهای آینده برای کاهش تلفات برق
متخصصان بخش انرژی با اشاره به دادهها خاطرنشان کردند: دادهها نشان میدهد که صنعت برق ایران در مسیر کاهش تلفات و افزایش بهرهوری انرژی عملکرد قابلتوجهی داشته و توانسته در یک دهه گذشته سهم تلفات را از حدود ۱۶ درصد به نزدیک ۱۱ درصد برساند.
کارشناسان حوزه برق با تأکید بر پیشرفتها افزودند: با وجود این پیشرفت، رسیدن به سطح استاندارد جهانی مستلزم سرمایهگذاری پایدار در نوسازی شبکه، توسعه فناوریهای هوشمند، بهبود جانمایی نیروگاهها و اصلاح الگوی مصرف است.
