به گزارش شهر بورس، یک کارشناس ارشد بازار مسکن با اشاره به ناکارآمدی فعلی مالیات بر خانههای خالی تأکید کرد که اجرای نرخ بازدارنده، در سطحی نزدیک به ۳۰ درصد ارزش روز ملک، میتواند انگیزه مالکان برای عرضه واحدهای خالی را بهطور جدی افزایش دهد و مسیر بازار را به سمت ثبات هدایت کند.
چرا مالیات خانههای خالی اثرگذار نشده است؟
فرشید ایلاتی با بیان اینکه این مالیات اساساً باید یک ابزار تنظیمگر باشد نه منبع درآمدی برای دولت، گفت: در روند سیاستگذاری، پیشنهاد تعیین نرخهای بسیار بالاتر وجود داشت، اما بهدلیل ضعف سامانههای اطلاعاتی و نبود دادههای دقیق درباره مالکیت و سکونت، این مدل اجرا نشد.
به گفته او، نبود زیرساخت شفاف باعث شده مالکان انگیزهای برای عرضه واحدهای خود نداشته باشند؛ زیرا احتمال شناسایی واحدهای خالی بسیار پایین است.
نرخ پیشنهادی ۳۰ درصد؛ چرا بازدارنده است؟
ایلاتی توضیح داد: اگر سامانههای اطلاعاتی کامل بود، تعیین نرخ ۳۰ درصد ارزش روز ملک میتوانست بهعنوان یک ابزار قاطع عمل کند و مالکان را مجبور به فروش یا اجاره واحدهای خالی کند. چنین نرخی بهسرعت بر بازار اجاره اثر گذاشته و سطح قیمتها را کنترل میکرد.
اما در نهایت، نرخ مالیات بهجای درصدی از ارزش ملک، بر مبنای چند برابر مالیات بر اجاره تعیین شد؛ مدلی که بازدارندگی بسیار کمتری دارد و نتیجه دو سال گذشته نیز نشان داده که کارآمدی کافی نداشته است.
نگاه درآمدی؛ اشتباهی که اثر سیاست را از بین میبرد
به گفته این کارشناس، میزان مالیات اخذشده از واحدهای خالی در سال گذشته حدود ۳۰۰ میلیارد تومان بوده که با عملکرد کل دوره به ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیارد تومان میرسد؛ اما اتکا به این ارقام اشتباه است.
او تأکید کرد: «هدف از این طرح باید کاهش تعداد واحدهای خالی باشد، نه کسب درآمد برای دولت.»
ایلاتی پیشنهاد داد دولت زمان مشخصی برای آغاز اجرای کامل مالیات اعلام کند تا مالکان پیش از اعمال قانون، واحدهای خود را وارد بازار کنند.
نرخ مجاز خانههای خالی در ایران چند درصد است؟
این کارشناس با اشاره به اینکه در تمام کشورهای دنیا بخشی از واحدها باید خالی باشد تا جابهجایی ممکن شود، گفت: نرخ مجاز حدود ۳ درصد است. اما در ایران، تخمینها از خالی بودن حدود ۱۰ درصد واحدها حکایت دارد؛ رقمی که به گفته او «بسیار بیشتر از حد مجاز» و نشانه وجود اختلال در بازار مسکن است.
شرط موفقیت مالیات خانههای خالی
ایلاتی در پایان تأکید کرد: برای اینکه این سیاست اثرگذار شود، باید سامانهای جامع و بهروز وجود داشته باشد تا هر زمان تعداد خانههای خالی از سطح مجاز عبور کرد، اخذ مالیات آغاز شود و در صورت کاهش دوباره، اجرای آن متوقف گردد.
به گفته او، «تا زمانی که زیرساخت هوشمند و یکپارچه اطلاعاتی وجود نداشته باشد، مالیات بر خانههای خالی نمیتواند نقش واقعی خود را ایفا کند.»
منبع: خبرگزاری مهر
