به گزارش شهر بورس، در دنیای تجارت، کالای مانده در گمرک، سرمایهای است که آرامآرام ذوب میشود. برای استانی چون آذربایجانشرقی که امروز بر سکوی نخست اقتصاد کشور ایستاده، رسوب مواد اولیه در انبارهای گمرک چیزی فراتر از یک چالش اداری است؛ این یک «ایست قلبی» برای خطوط تولید است.
اهمیت ترخیص فوری کالا نه فقط در تأمین مواد اولیه، بلکه در نجات نقدینگی واحدهای صنعتی نهفته است که در پیچوخم بخشنامهها منجمد شدهاند. واقعیت این است که هر یک روز معطلی کالا، هزینهی تمامشده را بالا برده و سفرهی مصرفکننده را کوچکتر میکند. در همین راستا، پارلمان بخش خصوصی تبریز با هشدار نسبت به عواقب این بروکراسی، خواستار بازگشت به «پروتکلهای اضطراری دوران جنگ» شده است تا نبض تولید در قطب شمالغرب کشور از کار نیفتد.
بر اساس ارزیابی رسمی وزارت کشور در ششماهه نخست سال ۱۴۰۴، آذربایجانشرقی موفق به کسب مقام نخست اقتصادی در میان استانهای کشور شده است. کسب این رتبه در شرایطی که ناترازی انرژی و محدودیتهای ارزی فشار مضاعفی بر صنایع وارد میکند، نشان از پویایی بخش خصوصی منطقه دارد. با این حال، در یکصد و نوزدهمین نشست شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی، این رتبه با یک هشدار جدی همراه بود؛ چرا که پیشتازی اقتصادی بدون اصلاح ساختار تجارت خارجی، پایدار نخواهد بود.
تحلیل وضعیت «نه جنگ و نه صلح» و بنبست گمرکات
رئیس اتاق تبریز با ترسیم فضای حاکم بر فعالیتهای اقتصادی، وضعیت فعلی بخش خصوصی را «نه جنگ و نه صلح» توصیف کرد.
یونس ژائله با اشاره به مشکلات ثبت سفارش و دپوی مواد اولیه در گمرکات کشور، تصریح کرد:خواستهی ما این است، همانطور که در دورهی جنگ ۱۲ روزه ترخیص کالا تسهیل شد، اکنون نیز باید چنین رویکردی در پیش گرفته شود. در حال حاضر بسیاری از واحدهای صنعتی به دلیل موانع مختلف با مشکل ترخیص مواد اولیه مواجه هستند.
وی ضمن تأکید بر لزوم پیشبینیهای لازم برای تأمین مواد اولیه جهت جلوگیری از توقف تولید، خواستار پیگیری تفویض اختیار به استانداران شد و افزود: بخشنامهی مربوط به ترخیص ۹۰ و ۱۰۰ درصدی کالاها هر دو ماه یکبار تمدید میشود، در حالی که بهتر است این مدت زمان طولانیتر در نظر گرفته شود. با ارائهی تضمینهای کافی، باید امکان ترخیص کامل کالاها فراهم شود؛ اگر کالاها بهموقع ترخیص نشوند، خسارتهای سنگینی وارد میشود که نمونهی آن از بین رفتن کالاهای دپو شده در گمرک بندرعباس بر اثر سیل بود.
وی خواستار پیگیری مصوبهی هیئتوزیران در خصوص تفویض اختیار به استانداران برای رفع موانع واردات کالاهای اساسی شد و افزود: بخشنامهی مربوط به ترخیص ۹۰ و 100 درصدی کالاها هر دو ماه یکبار تمدید میشود، در حالی که بهتر است این مدت زمان طولانیتر در نظر گرفته شود.
لزوم رویکرد تسهیلگرانه مشابه «جنگ ۱۲ روزه»
بهرام سرمست، استاندار آذربایجان شرقی نیز در پاسخ به مطالبات مطرح شده، بر ضرورت تسهیل فرآیندها تأکید کرد و صراحتاً بیان داشت: واردات کالاهای اساسی و نهادههای دامی باید با همکاری گمرک و با رویکرد تسهیلگرانه از جمله جنگ ۱۲ روزه انجام شود. آذربایجانشرقی باید در راستای واردات کالاهای اساسی، استانی پیشرو در کشور باشد و کالاهای مورد نیاز تولیدکنندگان هرچهسریعتر از گمرک ترخیص شوند.
استاندار همچنین از مدیران اجرایی خواست تا هرگونه مشکل در اجرای مصوبات را بهصورت شفاف اعلام کنند: «مدیران موظفاند امور معلقمانده را در قالب مطالبات مشخص در جلسات مطرح کنند. در صورتی که مصوبات شورای گفتگو توسط دستگاههای دولتی اجرایی نشود، اعلام کنید تا در اسرع وقت رسیدگی شود.
وی همچنین خواستار اعلام لیست واحدهای صنعتی دارای مشکل در گمرک شد تا موانع آنها فوراً رفع گردد.
تسریع واردات کالاهای اساسی در آذربایجانشرقی
طاهر روحی، معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری آذربایجانشرقی با اشاره به تفویض اختیارات ریاستجمهوری به استاندار خبر داد و گفت: با برگزاری جلسات مشترک با منطقه آزاد ارس و نهادهای مرتبط، واردات ۵۵۰ تن برنج انجام شده و یک میلیون تن نهادهی دامی در اختیار دامداران و مرغداران قرار گرفته است.
وی افزود: در مجموع، یک میلیون تن نهادهی دامی به دامداران تحویل داده شده که نقش مهمی در پایداری تولید و حمایت از فعالان بخش کشاورزی و دامپروری ایفا میکند.
روحی با تأکید بر رویکرد حمایتی مدیریت استان تصریح کرد: تلاش ما بر این است که برای واردات کالاهای اساسی مورد نیاز استان آذربایجانشرقی و استانهای همجوار، اقدامات مؤثر و مهمی انجام دهیم و در این مسیر هر آنچه در توان داریم به کار بگیریم.
وی خاطرنشان کرد: درخواست ما از بنگاههای اقتصادی بهویژه واحدهایی که در حوزهی صادرات فعالیت دارند، این است که از ظرفیتهای موجود حداکثر استفاده را داشته باشند، تا بتوان از این توانمندیها در راستای تقویت اقتصاد استان بهرهبرداری کرد.
معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری آذربایجانشرقی، ضمن قدردانی از اتاق بازرگانی تبریز گفت: برخی از مصوبات شورای گفتگوی استان در شورای گفتگوی کشور مطرح شده و سپس به تصویب قانونی رسیده است.
وی افزود: در وضعیت کنونی با مصوبهای که هماکنون در دست داریم کار را پیش ببریم، تفویض اختیار ریاستجمهوری به استاندار آذربایجان شرقی نقش مهمی در تسریع تصمیمگیریها داشته و مسیر تأمین کالاهای اساسی در استان را هموار کرده است.
جواد بحریپور، معاون ارزی بانک ملی استان آذربایجانشرقی، در این نشست با اشاره به اینکه تخصیص ارز بهصورت روزانه و از محل صادرات خود صادرکنندگان انجام میشود و نیازی به ماندگاری کالا در گمرک نیست، گفت: طی روزهای گذشته بخشنامهی مربوط به اختصاص برات برای تخصیص کالاهای رسوبی در گمرک تمدید شده است.
تأمین کالاهای اساسی آذربایجانشرقی حتی در دوران جنگ متوقف نشد
صابر پرنیان، مدیر کل صمت آذربایجانشرقی با بیان اینکه ابتکار تفویض اختیار در حوزهی کالاهای اساسی از این استان آغاز شده است، گفت: تأمین کالاهای اساسی استان حتی در سختترین شرایط و دوران جنگ نیز بدون وقفه ادامه داشته و با همکاری دستگاههای نظارتی، روند ترخیص کالاها از گمرک در اغلب موارد بهصورت صددرصدی انجام میشود.
وی با قدردانی از همکاری دستگاههای نظارتی افزود: تعامل مستمر، روند تأمین و ترخیص کالاها تسهیل شده است. ما در طول هفته بهطور مستمر با گمرک مکاتبه داریم و در اغلب موارد، صددرصد کالاها ترخیص میشوند، زیرا دپوی کالا در گمرک جز خسران و زیان نتیجهای ندارد.
پرنیان ادامه داد: امکان ورود به سامانهی جامع تجارت و ثبت سفارش کالاهای اساسی، بدون تخصیص ارز فراهم شده و ما موظف هستیم، نهتنها استان آذربایجانشرقی بلکه کل شمالغرب کشور را از نظر تأمین برنج و حبوبات پشتیبانی کنیم.
مدیرکل صمت استان با تاکید بر لزوم تأمین نیازهای روزمره، برنامهریزی کردهایم که تأمین کالاهای اساسی تا دو سال آینده نیز تضمین شود.
وی در پایان با قدردانی از ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز خاطرنشان کرد: فرآیندهای نظارتی بهطور محسوسی تشدید شده، بازدیدهای میدانی انجام میگیرد و واحدهایی که آمار تولید ارائه میدهند، بهخوبی رصد میشوند. براین اساس، هیچ واحد صنعتی از بابت کمبود سوخت با مشکل مواجه نخواهد شد.
فرآیند ترخیص کالا در گمرکات استان تسریع میشود
علیاصغر عباسزاده، رئیس گمرک تبریز و ناظر گمرکات آذربایجانشرقی با اعلام ابلاغ بخشنامههای ۹۰ و ۱۰۰ درصدی ترخیص کالا، گفت: با اجرای مصوبهی هیئت دولت و انجام اقدامات تکمیلی، گمرکات استان آمادگی کامل برای تسهیل و تسریع فرآیند ترخیص کالاهای وارداتی و صادراتی را دارند.
وی با بیان اینکه گمرک استان اقدامات ابتکاری متعددی را در دستور کار قرار داده است، افزود: برای تسهیل فرآیندهای صادرات و واردات، در روزهای تعطیل نیز کشیک مستقر کردهایم. همچنین در حوزهی واردات گوشت قرمز، بهدلیل نبود انبارهای استاندارد، جلسات متعددی برگزار شد و در نهایت یخچالهای خارج از محوطهی گمرک برای نگهداری کالا به کار گرفته شد.
عباسزاده ادامه داد: عمده مشکل پیشِ روی گمرک، انتظار برای ثبت سفارش بود که خوشبختانه این موضوع نیز حل شده و در حال حاضر تنها ثبت آمار باقی مانده است.
رئیس گمرک تبریز با تأکید بر لزوم حفظ کیفیت خدمات در کنار تسریع امور تصریح کرد: اگرچه سرعت انجام تشریفات گمرکی بالا است، اما برای ارتقای کیفیت خدمات، دقت کافی نیز باید مدنظر قرار گیرد.
وی خاطرنشان کرد: برخی ماشینآلات هنوز ترخیص نشدهاند و یکی از عوامل اصلی ماندگاری کالاها در گمرکات استان، این است که بانکهای مرکزی برای تخصیص ارز، اجازه ترخیص کالاها را صادر نمیکنند که این موضوع موجب توقف انواع کالاها در گمرکات شده است.
یکصد و نوزدهمین نشست شورای گفتوگوی آذربایجانشرقی به وضوح نشان داد که برای صیانت از رتبه نخست اقتصادی استان، راهی جز «سرعت بخشیدن به فرآیندهای تجاری» وجود ندارد.
رتبه نخست اقتصادی استان، اگر با ترخیص ۱۰۰ درصدی کالا، شفافیت در سامانههای توزیع و ثبات در هزینههای انرژی پشتیبانی نشود، تنها یک عددِ کاغذی باقی خواهد ماند. حالا توپ در زمینِ بانک مرکزی و دستگاههای مرکزی در پایتخت است تا نشان دهند آیا صدای «ایست قلبی تولید» در قطب شمالغرب را شنیدهاند یا همچنان قرار است سرمایههای ملی در انبارهای گمرک ذوب شوند.
گزارش: بهرام توپچی پور
