مهدی محمود رباطی رئیس هیئت‌مدیره و مدیرعامل کارگزاری بورس بیمه ایران صحبت‌های مفصلی را درمورد برگزاری نمایشگاه بورس، بیمه و بانک انجام داد.

مهدی محمود رباطی رئیس هیئت‌مدیره و مدیرعامل کارگزاری بورس بیمه ایران در گفت‌وگویی مفصل با شهر بورس، صحبت‌هایی را درباره برگزاری نمایشگاه کیش اینوکس 2021، وضعیت بازار سرمایه، قیمت‌گذاری دستوری و … انجام داده که مشروح آن را در زیر می‌خوانید:

شهر بورس: ابتدا نظرتان را در مورد هشتمین نمایشگاه بین‌المللی بورس، بانک، بیمه و خصوصی‌سازی بفرمایید؟

برگزاری نمایشگاه‌های از این دست امروزه در دنیا به‌عنوان یک ابزار جهت رشد بخش‌های مالی کشورها جایگاه بسزایی یافته است.

نحوه ارائه و برگزاری نمایشگاه در رسیدن به این اهداف نقش مؤثری دارد، لذا به این نکته باید توجه کرد. از طرفی، هرچقدر میزان حضور شرکت‌ها در نمایشگاه بالاتر باشد منجر به هم‌افزایی بیشتری در بخش مالی و در ارتباط با مردم می‌شود.

به عبارت دیگر، حوزه‌‌های پولی و مالی تنها در شرایطی به پویایی و تکامل می‌رسند که شاهد حضور و مشارکت بخش خصوصی واقعی و سرمایه‌گذاران بین‌المللی در این روند باشیم.

شهر بورس: برگزاری چنین نمایشگاه‌هایی چه مزایایی می‌تواند برای این حوزه و فعالان آن داشته باشد؟

فواید این رویداد را می‌توان در دو دسته بررسی کرد؛

دسته اول، ارتباط بخش‌های مالی و شرکت‌ها با یکدیگر:

  • رقابت میان شرکت‌ها منجر به ارائه ابزارهای مالی بهتر، خدمات متنوع و … از طرف آن‌ها شده و سطح کیفیت خدمات ارائه شده را بالا می‌برد.
  • برگزاری نمایشگاه می‌تواند منجر به هم‌فکری، انتقال ایده، ایجاد چالش و حل آن‌ها در بخش مالی کشور شود.
  • اصناف منسجم با برگزاری نمایشگاه‌های منظم از آخرین رویدادها و دستاوردهای صنعت خود با خبر می‌شوند.
  • تعاملات تجاری و همکاری میان شرکت‌ها ایجاد شده و کانال‌های ارتباطی میان شرکت‌ها توسعه می‌یابد.

بیشتر بخوانید:
هر آنچه که باید درباره کیش اینوکس 2021 بدانید

دسته دوم، ارتباط شرکت‌ها با مردم، جامعه داخلی و بین‌الملل:

  • نمایشگاه فضای مناسبی برای ارتقای روابط بین مشتری و نهادهای مالی فراهم می‌کند. شرکت‌‌کنندگان در نمایشگاه با دعوت از مشتری‌ها ضمن نشان دادن فعالیت‌ها به این افراد، راه مذاکره را باز می‌کنند و دامنه فعالیت‌های گسترده‌تری را برای خود به وجود می‌آورند.
  • در تعامل با مشتریان ذائقه و سلایق آنها برای حضور در بازار سرمایه مشخص شده که می‌تواند در ارائه خدمات بهتر راهگشا باشد.
  • برگزاری این رویداد در جذب افراد نخبه و بااستعداد به شرکت‌های مختلف و آشنا شدن مردم با نیازهای شغلی بخش مالی مؤثر است.
  • می‌تواند زمینه‌ای مناسب جهت تعاملات بین‌المللی و افزایش توسعه مبادلات بازرگانی فراهم کند.
  • در جذب سرمایه‌گذاری‌های داخلی و خارجی مؤثر است.
  • با برگزاری انواع کارگاه‌ها و همایش‌های رایگان سطح اطلاعات مردم بالاتر می‌رود.
  • فضای مناسبی برای گفت‌وگو، تعامل و همکاری میان علاقه‌مندان، دانشجویان، کارشناسان، متخصصان، پیشکسوتان و فعالان بازارهای مالی داخلی و بین‌المللی به وجود می‌آید.
  • فضای فرهنگی و تخصصی مناسب به‌منظور بهره‌برداری جامعه آموزشی کشور از بازارهای مالی کشور فراهم می‌شود.

یکی از مهم‌ترین کارکردهای این قبیل نمایشگاه‌ها برقراری تعاملات بین‌المللی است که باید در این خصوص برنامه‌ریزی مناسبی صورت گیرد و ایران به‌عنوان یکی از مکان‌های مناسب برای کشورهای منطقه برای فعالیت‌های حوزه مالی معرفی شود. البته مناطق آزاد می‌توانند دروازه ورود به بازار ایران باشند. هرچند این مهم زمانی محقق خواهد شد که سیاست‌های بالادستی کشور نیز در همین جهت باشد.

شهر بورس: به نظر شما استقبال از این نمایشگاه به چه شکلی خواهد بود؟

با توجه به سلب اعتماد بخشی زیادی از سرمایه‌گذاران جدید در بازار سرمایه در دوره ریزش اخیر بازار و وضعیت نامناسب اقتصاد کشور، انتظار استقبال در خور توجه از سوی عموم مردم نمی‌رود و اکثریت شرکت‌کنندگان از صاحب‌نظران، فعالین، کارشناسان و علاقه‌مندان در حوزه‌های بورس، بانک و بیمه خواهد بود. همچنین فضای سنگین تحریم بین‌المللی نیز امکان مشارکت بین‌المللی در این رویداد را تا حدود زیادی از بین برده است.

بیشتر بخوانید:
نمایشگاه بورس، بانک، بیمه و خصوصی سازی در کیش برگزار می شود

شهر بورس: وضعیت فعلی بازار سرمایه را چطور ارزیابی می‌کنید؟ با توجه به ریزشی که اخیراً در بازار شاهد بودیم چه تصمیماتی باید گرفته شود تا سهامداران بیش از این متضرر نشوند؟

بازار برای برگشت به مدار رشد در درجه اول نیاز به برگشت اعتماد سرمایه‌گذاران دارد؛ اعتمادی که تحت تأثیر تحولات تلخ اخیر و البته سیاست‌های قیمت‌گذاری دستوری رنگ باخته است.

به نظر بلاتکلیفی و بی‌هدفی در اقتصاد و نگرانی از بابت اثرات فروش اوراق دولتی، عامل اصلی وضعیت موجود است. بازار مدت‌ها است که از نرخ‌گذاری دستوری رنج می‌برد و حالا که به برخی تحولات نظیر آزادسازی نرخ خودرو و حذف ارز 4.200 تومانی نزدیک شده‌ایم، تائید و تکذیب‌ها نفس او را گرفته است.

البته تصور این است که به‌زودی هر 2 رویداد محقق خواهد شد و شاید ارز 4200 تومانی تنها برای گندم و دارو، آن هم فقط تا پایان سال حفظ شود. مجلس با وجود صدای بلند نسبت به اثرات منفی ارز 4200 تومانی اما تصمیم این موضوع را به دولت واگذار کرده و در نتیجه بازی کمی رنگ و بوی سیاسی گرفته است.

برای جلوگیری از ضرر سهامداران و عدم خروج سرمایه از بازار، نیاز است تا بخش‌های مالی کشور همسو و هم‌جهت در سیاست‌گذاری‌ها در نظر گرفته شوند و از سوی دیگر ارکان و ابزارهای بازار سرمایه ارتقا یابند.

در شرایط حاضر، بازار سرمایه ایران نیازمند تحول عمیقی در زیرساخت‌ها، نهادها، ابزارها و شیوه معاملات خود است تا نیروی جدیدی در آن برای رشد در شرایط رکود تورمی ایجاد شده در کشور ایجاد شود و درنهایت فاصله آن از بازارهای مالی جهان زیاد نشود تا بدین‌وسیله مانعی برای خروج سرمایه از بازار به وجود آید. متأسفانه هم در بعد حاکمیتی و هم در بعد ساختارهای بازار و ابزارها بازار از عدم توسعه‌یافتگی جدی رنج می‌برد.

بیشتر بخوانید:
آغاز سرخ بورس در ابتدای هفته/ معاملات عجیب شستا و شبندر

شهر بورس: نظر شما درباره بحث آزادسازی قیمت خودرو چیست؟ آیا این موضوع باعث خروج شرکت‌های خودرویی از زیان انباشته فعلی می‌شود یا خیر؟

صنعت خودروسازی یکی از صنایع سود ده سال‌های پیش از دهه 90 بوده است. در آن دوران سهام شرکت‌هایی نظیر ایران‌خودرو و سایپا حکم فولاد مبارکه یا فولاد خوزستان در بازار این روزها را داشتند.

در آن مقطع خودروسازان سود ده و تقسیم سود خوبی در فصل مجامع داشتند. P/E این شرکت‌ها عموماً پیش از فصل مجامع حوالی 5 مرتبه بود !

اما 4 دلیل موجب شد تا این صنعت به حاشیه رانده شده و این روزها شاهد زیان انباشته سنگین در ترازنامه این شرکت‌ها باشیم.

  • تقسیم سود حداکثری در فصل مجامع:

در آن دوران دولت وقت با سیاست تقسیم سود حداکثری، سرمایه در گردش شرکت‌ها را محدود کرد و همین عامل موجب شد تا خودروسازان در مسیر دریافت تسهیلات گران‌قیمت قرار بگیرند.

  • قیمت‌گذاری دستوری و عدم رشد نرخ فروش محصولات متناسب با میزان تورم:

متأسفانه حضور شورای رقابت و ممانعت از یکسان بودن قیمت درب کارخانه با قیمت تعیین شده در بازار (بر اساس شرایط عرضه و تقاضا) موجب شد تا بهای تمام شده محصولات شرکت‌ها با نرخ فروش آنها ناتراز شود. در نتیجه این رویداد خودروسازان طی سالیان اخیر در همان ردیف‌های نخست صورت سود و زیان، مسیر شناسایی زیان ناخالص را در پیش گرفتند و در ادامه بزرگ شدن میزان وام آنها، وضعیت را پیچیده‌تر کرد.

البته در این موضوع بحثی نیست که کیفیت محصولات تولیدی خودروسازان قابل قبول نیست اما به هر جهت شرکتی همچون ایران‌خودرو برای تولید یک دستگاه پژو پارس نیاز به تهیه ورق فولادی، محصولات شیمیایی، تایر، لوازم برقی و … دارد. لذا لاجرم وقتی نرخ بهای تمام شده رشد می‌کند، ممانعت شورای رقابت برای افزایش نرخ فروش، موجب تحمیل زیان به خودروسازان می‌شود.

بیشتر بخوانید:
ارز 4200 تومانی رانت است/ اقتصاد با دستور درست نمی‌شود
  • تحمیل نیروی مازاد:

در شرایطی تولید خودرو طی سال‌های گذشته روند نزولی داشته است که نیروی مازاد نیز در این بین به چالش جدی تبدیل شده و خودروسازان را گریزی از آن نیست. متأسفانه دولت‌ها در این سال‌ها به جهت کاهش نرخ بیکاری و افزایش سطح اشتغال، بنگاه‌ها را مجاب به استخدام نیروی کار فراتر از سطح نیاز کردند. هزینه حفظ نیروی کار با خودروسازانی است که اختیار قیمت‌گذاری محصولاتشان را نیز ندارند. این عامل نیز نقش بااهمیتی در رشد هزینه خودروسازان داشته است.

  • تحریم‌ها:

تحریم‌ها تیر آخری بود که غربی‌ها زدند تا مشکلات صنعت خودروسازی به شکل بااهمیتی آشکار شود. خودروسازان سال‌هاست که نتوانسته‌اند تکنولوژی خود را به دلیل حضور مؤثر تحریم‌ها به‌روزرسانی کنند.

با توجه به موارد مطروحه، دولت برای نجات این صنعت چاره‌ای به غیر از براندازی قیمت‌گذاری دستوری و حذف شورای رقابت ندارد. البته که این موضوع به تنهایی مشکلات خودروسازان را حل نخواهد کرد اما هم‌زمانی این رویداد با اتخاذ تصمیماتی نظیر دریافت تسهیلات ارزان قیمت‌تر، فروش دارایی‌های مازاد و اعمال افزایش سرمایه از محل آورده نقدی می‌تواند بخش بااهمیتی از مشکلات این صنعت را برطرف کرده و تا خودروسازان زیان‌های انباشته سنگین خود را پاک شده ببینند.

بدیهی است با چنین برنامه‌ریزی‌هایی و پرداخت به موقع بدهی به قطعه سازان، شرایط آنها هم رو بهبود خواهد رفت. بهبود وضعیت قطعه سازان و افزایش سرمایه در گردش آنها عاملی برای تولید قطعات باکیفیت‌تر و در ادامه تولید خودرو استاندارد خواهد شد.

شهر بورس: سؤال پایانی اینکه پیش‌بینی شما از وضعیت شاخص کل بورس تا انتهای سال چیست؟

شاخص کل پس از رشد 400 هزار واحدی که از انتهای فصل بهار تجربه کرده بود، روند اصلاحی را در پیش گرفت. به نظر می‌رسد کف شاخص در محدوده یک میلیون و 340 هزار واحدی بسته شده باشد.

از نظر زمانی هم فاصله چندانی تا خاتمه یافتن این اصلاح باقی نمانده و به نظر به مرور برگشت بازار به مدار و حرکت به سمت سقف قبلی یک میلیون و 580 هزار واحدی را داشته باشیم.

در مقطع فعلی پیش‌بینی رقم شاخص تا پایان سال دشوار است اما با توجه به شرایط تکنیکی و وضعیت دلار در بازار آزاد، می‌توان امید داشت که شاخص دست‌کم تا پایان سال اعداد یک میلیون و 600 هزار واحدی را ببیند.